önceliklendirme

Product Backlog’un etkin yönetilebilmesi için en önemli unsur, takımın öncelikli işlere odaklanmasıdır. Ancak birçok paydaşın bulunduğu ortamlarda öncelikleri belirlemek kolay değildir. Bu noktada Product Owner’ın tarafsızlığı ve değer odaklı yaklaşımı, üründen elde edilecek değerin maksimize edilmesini sağlar.

Aşağıda popüler önceliklendirme tekniklerini detaylıca bulabilirsiniz:

Monopoly Dollars

Amaç en değerli işi ortaya çıkarmaktır. Çıkış noktası şu sorudur:
“Bir yatırımcı olsaydınız, hangi işe ne kadar para yatırırdınız?”

• Nasıl uygulanır?
  Product Owner önce ürünle ilgili temel backlog maddelerini listeler. Sonrasında paydaşlarına belli bir bütçe ve kurallar vererek bu backlog maddelerine yatırım yapmalarını ister.

• Sonuç:
  En yüksek yatırım alan özellikler öncelikli hale gelir. Yakın yatırım alan maddeler arasında ise Product Owner inisiyatif alabilir.

Bu teknik, iş değerine odaklanmayı sağladığı için oldukça etkilidir.

Avantajı: İş değerini öne çıkarır.
Dezavantajı: Yakın yatırım alan maddelerde PO’nun inisiyatifi gerekir.

MoSCoW Tekniği

MoSCoW tekniği, backlog’daki işleri 4 kategoriye ayırarak önceliklendirme yapılmasını sağlar:

• Must (Mutlaka yapılmalı): Yapılmadan backlog tamamlanamayacak, ürünün çalışabilmesi için gerekli özellikler.

• Should (Yapılmalı): Müşteri memnuniyetini artıracak, uzun vadede mutlaka yapılması gereken ama ürünün ilk versiyonunda zorunlu olmayan özellikler.

• Could (Yapılabilir): Olsa iyi olur, müşteri deneyimini artırır ama olmazsa büyük sorun yaratmaz.

• Won’t (Yapılmayacak): Şimdilik yapılmayacak veya vazgeçilmiş özellikler.

Avantajı: Basit, anlaşılır.
Dezavantajı: Fazla “Must” çıkarılırsa etkisizleşir.

Eisenhower Matrisi

ABD Başkanı Dwight D. Eisenhower’ın zaman yönetiminde kullandığı bu matris, işleri önem ve aciliyet boyutunda değerlendirir.

• Acil – Önemli: Hemen yapılmalı.

• Acil Değil – Önemli: Uzun vadeli, stratejik değeri yüksek işler.

• Acil – Önemli Değil: Başkasına devredilebilecek işler (e-mailler, telefonlar vb.).

• Acil Değil – Önemli Değil: Elenebilecek, vakit kaybı yaratan işler.

Bu yöntem, Product Owner’ın öncelik belirlerken odaklanması gereken işleri netleştirir.

Avantajı: Zaman yönetimini kolaylaştırır.
Dezavantajı: “Acil” işler yanlış algılanabilir.

Kano Modeli

1980’lerde Prof. Noriaki Kano tarafından geliştirilen bu model, müşteri memnuniyetini esas alır. Özellikler üç ana gruba ayrılır:

• Temel İhtiyaçlar: Olmadığında yüksek memnuniyetsizlik yaratır, ama varlığında ekstra memnuniyet getirmez (örn: bankacılık uygulamasında para transferi).

• Doğrusal İhtiyaçlar: Ne kadar çok yapılırsa müşteri memnuniyetini o kadar artıran özelliklerdir (örn: daha hızlı işlem süreleri).

• Heyecan Verici İhtiyaçlar: Beklenmeyen, sürpriz yaratan özelliklerdir. Olmadığında sorun yaratmaz ama olduğunda müşteriyi çok mutlu eder (örn: ücretsiz ek hizmetler).

Avantajı: Müşteri odaklıdır.
Dezavantajı: Araştırma ve müşteri görüşmeleri gerektirir.

WSJF (Weighted Shortest Job First)

SAFe çerçevesinde sık kullanılan bir tekniktir. Amaç, en yüksek iş değerine sahip ve en kısa sürede tamamlanabilecek işleri öne çıkarmaktır.

Formül:

WSJF = (Kullanıcı Değeri + Zaman Kritikliği + Risk Azaltma) ÷ İş Büyüklüğü

Nasıl yapılır?

• Her PBI için değer, kritik zaman, risk azaltma ve iş büyüklüğü puanlanır.

• Puanlama genelde 1-10 ölçeğinde yapılır.

• En yüksek WSJF skoruna sahip işler önceliklidir.

Avantajı: Stratejik ürün yönetimi için güçlüdür.
Dezavantajı: Puanlamalarda subjektiflik riski vardır.

RICE Scoring

Ürün yönetiminde oldukça popülerdir. Farklı açılardan değerlendirerek dengeli önceliklendirme sağlar.

Formül:

RICE = (Reach × Impact × Confidence) ÷ Effort

Bileşenler:

• Reach (Erişim): Kaç kullanıcı etkilenecek?

• Impact (Etkisi): Kullanıcıya ne kadar fayda sağlayacak?

• Confidence (Güven): Tahminimizden ne kadar eminiz?

• Effort (Efor): Kaç kişi-gün/sprint sürecek?

Avantajı: Dengeli bir yaklaşım sunar.
Dezavantajı: Yanlış tahminler tüm skoru bozabilir.

100-Point Method

Paydaşların aktif katılımını sağlayan, basit bir yöntemdir.

Nasıl yapılır?

• Her paydaşa 100 puan verilir.

• Puanlarını backlog maddelerine dağıtırlar.

• En çok puan alan maddeler önceliklidir.

Avantajı: Katılımı teşvik eder, şeffaflık sağlar.
Dezavantajı: Çok fazla PBI olduğunda karmaşık hale gelir.

Karşılaştırma Tablosu

Sonuç

Product Owner’ın en kritik görevlerinden biri doğru önceliklendirme yapabilmektir. Bu teknikler tek başına yeterli olmayabilir, ancak doğru şekilde uygulandığında:

• Paydaşlar arasında ortak anlayış oluşur,

• Ürün geliştirme süreci değer odaklı ilerler,

• Takımın motivasyonu ve müşteri memnuniyeti artar.

Kullanım durumlarına göre teknikler;

• Paydaş katılımı gerekiyorsa: Monopoly Dollars, 100-Point Method.

• Müşteri odaklı ürün geliştirmede: Kano Modeli.

• Stratejik planlama için: WSJF, RICE.

• Basit ve hızlı durumlarda: MoSCoW, Eisenhower.