Agile dünyasında deneysellik ve sürekli iyileştirme için en kritik etkinliklerden biri retrospective’dir. Takımların geçmiş sprintlerini değerlendirip geleceğe daha güçlü hazırlanabilmesi için farklı retrospective pratikleri kullanılabilir. Aşağıda hem basit hem de ileri seviye uygulamalardan oluşan popüler yöntemleri bulabilirsiniz.
1. Neyi İyi Yaptık / Neyi Daha İyi Yapabiliriz
En basit formatlardan biridir ve özellikle yeni kurulan takımlar için uygundur. Sprint boyunca yaşananlar iki başlık altında değerlendirilir:
-
Neyi İyi Yaptık: Olumlu ve güçlü yönler
-
Neyi Daha İyi Yapabiliriz: Geliştirilmesi gereken veya zorluk yaşanan alanlar
Hazırlık: İki kolonlu bir tahta veya dijital board (EasyRetro, MetroRetro).
Çıktı: Öncelikli konular için aksiyonlar backlog’a eklenir.
2. Mad / Sad / Glad
Takımın duygu durumunu hızlıca anlamayı sağlar. Üç kategori üzerinden veri toplanır:
-
Mad: Sinirlenilen, hayal kırıklığı yaratan konular
-
Sad: Üzen, moral bozan konular
-
Glad: Mutlu eden, motive eden konular
Hazırlık: Üç kolonlu tahta veya online şablon (Reetro, Retrium).
Çıktı: Öncelikli sorunlara aksiyon planlanır.
3. Starfish (Start, Keep Doing, More Of, Less Of, Stop)
Daha kapsamlı bir yöntemdir, beş farklı açıdan değerlendirme yapılır:
-
Start: Yeni fikirler, denemeler
-
Keep Doing: Sürdürülmesi gereken güçlü uygulamalar
-
More Of: Daha çok yapılması gereken konular
-
Less Of: Azaltıldığında fayda sağlayacak alanlar
-
Stop: Sonlandırılması gereken aktiviteler
Hazırlık: Beş kolonlu tahta veya dijital board (Retrium, FunRetrospectives, Miro).
Çıktı: Öncelikli konulara göre aksiyonlar belirlenir.
4. 4L – Liked, Learned, Lacked, Longed For
Takımın sprint boyunca ne öğrendiğini de ortaya çıkaran faydalı bir pratiktir:
-
Liked (Sevdik): Takımı memnun eden şeyler
-
Learned (Öğrendik): Öğrenilen yeni bilgiler/tecrübeler
-
Lacked (Eksik Kaldı): Eksik kalan, ihtiyaç duyulan konular
-
Longed For (Özlenen): Keşke olsaydı denilen şeyler
Özellikle öğrenme kültürünü güçlendirmek için oldukça etkilidir.
5. Sailboat (Yelkenli Tekniği)
Takımı bir yolculuk metaforu üzerinden düşündürür. Görselleştirme sayesinde yaratıcılığı artırır.
-
Hedef Ada: Ulaşılmak istenen hedef
-
Yelken: Takımı ileriye götüren unsurlar
-
Çapa: Takımı yavaşlatan engeller
-
Kayalar: Potansiyel riskler
-
Rüzgar: Destekleyen, hızlandıran faktörler
Özellikle görsel düşünmeyi seven takımlar için idealdir.
6. Timeline (Zaman Çizgisi)
Sprint boyunca yaşanan olayları kronolojik olarak ortaya koyar.
-
Takım üyeleri yaşadıkları olumlu/olumsuz deneyimleri zaman çizgisine post-it’lerle ekler.
-
Sprintin hangi noktalarında sıkıntılar veya başarılar yoğunlaşmış net bir şekilde görülebilir.
Uzun sprintlerde veya karmaşık projelerde özellikle faydalıdır.
Sonuç
-
Basit yöntemler (Neyi İyi Yaptık / Daha İyi Yapabiliriz, Mad/Sad/Glad) → yeni takımlar için hızlı ve kolay başlangıç sağlar.
-
Daha kapsamlı yöntemler (Starfish, 4L, Sailboat, Timeline) → oturmuş takımlar için daha derin analiz ve yeni bakış açıları kazandırır.
Hangi format uygulanırsa uygulansın retrospective’in başarısı; şeffaflık, katılım ve uygulanabilir aksiyonların belirlenmesine bağlıdır.
Unutmayın: Retrospective’in asıl amacı sadece konuşmak değil, somut gelişim adımları çıkarmaktır.
